Tworzenie szablonów rysunkowych użytkownika w programie RCAD Stal

 

 

RCAD Stal jest aplikacją rysunkowa działającą w środowisku pełnego AutoCADa, służącą do wykonywania warsztatowych rysunków konstrukcji stalowych. Proces tworzenia dokumentacji rozpoczyna się od modelowania rzeczywistej trójwymiarowej bryły obiektu. Oprócz zasadniczych elementów konstrukcyjnych, model powinien uwzględniać również połączenia wraz z wszystkimi detalami w postaci, otworów, spawów czy śrub. Tak zdefiniowana konstrukcja po zgrupowaniu w elementy warsztatowe (ręcznym bądź automatycznym) wchodzących w jej skład części oraz wprowadzeniu numeracji obiektów, staje się podstawą do rozpoczęcia procedury tworzenia rysunków warsztatowych. W programie RCAD Stal istnieje możliwość automatycznego tworzenia rysunków dla czterech typów obiektów. Są to rysunki:

- pojedynczych elementów: blach, żeber, profili

- elementów warsztatowych: obiektów połączonych łącznikami (spawami, śrubami),

którym użytkownik nadał atrybut łączników warsztatowych

- grup użytkownika: grup elementów ręcznie wskazanych przez użytkownika, zwykle

pełniących w konstrukcji określoną funkcję (rama nośna, dach, ściana)

- schematów konstrukcyjnych: umożliwiających schematyczne rozrysowanie

położenia elementów ręcznie wskazanych przez użytkownika.

 

Proces automatycznego tworzenia rysunków odbywa się przy użyciu szablonów rysunkowych. Dla każdego typu obiektu jest dostępny odpowiedni zbiór szablonów określających, w jaki sposób dany obiekt będzie rysowany. Dotyczy to zarówno skali rysunku, ilości widoków, kierunków rzutowania, jak również sposobu prezentacji i opisu rysowanego obiektu.

W szablonach rysunkowych wprowadzone są domyślne zestawy parametrów określających wygląd finalnego rysunku. Ustawienia te (aczkolwiek wprowadzone na bazie doświadczeń projektantów zatrudnionych w naszej firmie jak również i sugestii klientów) nie zawsze są zgodne z bieżącymi potrzebami użytkownika. W grę wchodzić mogą specyficzne standardy tworzenia dokumentacji w danej firmie jak również wymagania konkretnego inwestora. Rysunki generowane automatycznie można wprawdzie zawsze edytować i modyfikować ręcznie, ale wymaga to dużego nakładu pracy. Dlatego też w RCAD Stal zostały przewidziane narzędzia pozwalające na wprowadzanie przez użytkownika własnych szablonów rysunkowych. Wprawdzie automat zawsze pozostanie tylko automatem i w większości przypadków użytkownik i tak będzie zmuszony wprowadzić na rysunkach własne poprawki, lecz możliwość parametryzacji szablonów pozwala zmniejszyć ilość ingerencji użytkownika w automatycznie wygenerowany rysunek. 

 

Tworzenie szablonu rysunkowego wykonane zostanie dla przykładowego elementu konstrukcji, dla której przeprowadzone zostały operacje numeracji poszczególnych elementów, generacji elementów warsztatowych oraz numeracji elementów warsztatowych. Nowy szablony zostanie stworzony dla profilu s2 wchodzącego w skład słupa o numerze S3 (zaznaczonego na rysunku).

 

 Zaznaczając element s2, klikając prawy klawisz myszy (PKM) oraz wybierając opcję Dołącz Dokument,

 

 

użytkownik ma możliwość wskazania jednego z typowych szablonów, który posłuży do sporządzenia rysunku tego elementu. 

 

 

Po wyborze szablonu  Profil 1:10 tworzony jest następujący rysunek: 

 Jeżeli użytkownik chce zmienić sposób prezentacji elementu na rysunku, może to zrobić modyfikując parametry istniejącego szablonu w sposób doraźny (robi się to zaznaczając odpowiedni rzut w inspektorze, klikając PKM i wybierając opcję Dostosuj styl)

 

lub definiując własny szablon prezentacji profilu. Zajmiemy się tutaj drugą z tych możliwości, definiując nowy szablon dla profilu, zawierający pięć widoków (z góry,
z dołu, z boku, przekrój oraz widok izometryczny), zmieniając sposób prezentacji elementu (usunięcie skrócenia, zmiana sposobu prezentacji otworów) oraz wzbogacając opis elementu o długość i masę.

 

Budując szablon użytkownik powinien określić trzy jego podstawowe składniki: Style Opisu, Style Wymiarowania oraz Widoki.

 

Style Opisu określają sposób opisu pojedynczych elementów, elementów warsztatowych, otworów, śrub czy spawów. Dla każdego z tych obiektów użytkownik może zdefiniować kilka różnych Styli Opisu.

 

Style Wymiarowania określają sposób prezentacji blach, profili, elementów warsztatowych czy grup użytkownika. Zawierają definicję rodzaju linii występujących na rysunku, informację o sposobie prezentacji ukrytych krawędzi, czy sposobie wymiarowania obiektów. Dodatkowo do każdy ze zdefiniowanych Styli Wymiarowania zawiera w sobie przydzieloną przez użytkownika informację o stosowanych na rysunku Stylach Opisu.

 

Widoki określają skalę, sposób rzutowania obiektu oraz informację o tym jaki Styl Wymiarowania ma być stosowany podczas tworzenia rysunku obiektu w danym rzucie.

 

Ze względu na to że Style Opisu są częścią składową Styli Wymiarowania, a te z kolei wchodzą w skład Widoków, definicję szablonu użytkownika rozpoczniemy od stworzenia Stylów Opisu dla profili i otworów. Odpowiednia komenda jest dostępna
z poziomu menu tekstowego (RBCS > Style > Style opisów)

 I powoduje otwarcie następującego okna:

Teraz dla Kategorii Otwory/Śruby możemy zdefiniować nowy Styl Opisu, bazujący na zaznaczonym w oknie stylu Otwory (poprzez kliknięcie opcji Nowy)

Włączamy opcję Wypełnij otwory a następnie zmieniamy sposób opisu otworów. Aby uzyskać opis typu „4 otwory fi 10”, najpierw czyścimy pole opisu, a następnie klikamy kontrolkę opisaną jako Liczba otworów (spowoduje to wpisanie w linii opisu zmiennej „%%Holenum”). Teraz wpisujemy w linii opisu tekst „otwory”, później zaś klikamy kolejno w kontrolki Symbol średnicy (zmienna „%%Diasym”) oraz Średnica (zmienna „%%Dia”). Jako Nazwę stylu wpisujemy „otwory test” i klikamy OK. Nowy styl„otwory test” pojawia się w oknie Style Opisu.

Teraz analogicznie, ustawiając kursor na Kategorii Części oraz stylu Nr pozycji, tworzymy nowy styl dla opisu elementów. 

W polu Tekst nad linią wykorzystano kontrolkę Długość części (zmienna „%%Length”, w polu Tekst pod linią kontrolkę Ciężar (zmienna %%Weight). Nowo zdefiniowany styl opisu części zapisujemy pod nazwą Nr Pozycji test.

 

Definicja nowych styli opisu zostaje w tym momencie zakończona.

 

Można teraz przystąpić do definicji Styli wymiarowania,wykorzystujących uprzednio zdefiniowane Style opisu. Po wyborze odpowiedniej opcji z menu tekstowego (RBCS > Style > Style wymiarowania) otwiera się następujące okno: 

Podobnie jak dla otworów, definiujemy nowy styl wymiarowania dla kategorii Pojedyncza część w oparciu o istniejący styl Profile- standard. 

Definicja sposobu prezentacji elementu odbywa się na czterech niezależnych zakładkach odnoszących się do sposobu rzutowania. Na każdej z tych zakładek wyłączamy Skracanie części, ustawiamy Style symboli i opisów dla Otworów na „otwory test” a dla Części na „Nr Pozycji test”. Tak zdefiniowany styl wymiarowania zapisujemy pod nazwą „profile test”.

 

Mając zdefiniowane style opisu i style wymiarowania możemy przejść do definicji samego Szablonu. W tym celu należy w Inspektorze obiektów ustawić zakładkę Szablony i poprzez kliknięcie PKM włączyć opcję Dodaj szablon dokumentu. 

 W oknie Dodaj szablon  wybieramy typ dokumentu - Pojedyncza część, zaś jako Styl wymiarowania ustawiamy uprzednio zdefiniowany profile test (styl ten będzie domyślnym stylem wymiarowania dla wszystkich wstawianych widoków).

Szablon profil test pojawia się na zakładce Szablony w Inspektorze obiektów. 

Teraz określamy, jakie widoki będą prezentowane na rysunku wykonanym przy użyciu tego szablonu. Zaznaczamy szablon profil test (klikając na niego dwukrotnie lewym klawiszem myszy – po wykonaniu tej operacji powinniśmy zobaczyć w oknie graficznym widok pustego szablonu), następnie klikamy PKM i wybieramy opcję Dodaj widok.

W oknie Dodaj widok ustalamy Nazwę na „widok z góry”, Skalę na 1:10, typ widoku na Widok z góry i klikamy OK.

Następnie określamy pozycję zdefiniowanego widoku na arkuszu edycyjnym. 

W analogiczny sposób dodajemy :

 

Po wykonaniu tych operacji szablon jest gotowy do wykorzystania i można go użyć do generacji rysunku dowolnego profilu w konstrukcji.

Po powrocie na zakładkę Pozycje w Inspektorze obiektów jeszcze raz wybieramy pozycję s2 i wykonujemy dla niej rysunek. Na liście dostępnych szablonów pojawia się również nowo zdefiniowany szablon profil test. Wskazując ten nowo zdefiniowany szablon uzyskujemy następujący rysunek elementu s2. Widać, że w stosunku do wyjściowego rysunku uzyskano: większą ilość widoków, prezentację otworów
z wypełnieniem i zmodyfikowanym opisem, zmieniony opis elementu.

Oczekiwane zmiany w sposobie prezentacji i opisu elementu zostały automatycznie wprowadzone na rysunek.

 

Oczywiście w ramach jednego szablonu można stosować widoki o niezależnie zdefiniowanych stylach wymiarowania. Jeśli przykładowo na widoku izometrycznym nie chcemy prezentować linii ukrytych, to wystarczy zdefiniować dodatkowy Styl wymiarowania o nazwie profile test 2 z wyłączoną prezentacją linii ukrytych
i podmienić go dla odpowiedniego widoku na zakładce Szablony w Inspektorze obiektów. Podobnie zresztą można postąpić z pozostałymi parametrami tego widoku (nazwa, skala).

Po zaznaczeniu żądanego widoku, w dolnej części okna Inspektora obiektów pojawia się możliwość edycji parametrów tego widoku.

Po zmianie stylu wymiarowania dla widoku izometrycznego będzie on wyglądał następująco:

Program RCAD Stal wykorzystuje standardowy mechanizm przekazywania danych o konfiguracji rysunku przez właściwości danego pliku. Szablony rysunkowe (ale również i style tabel zestawczych) są przez program RCAD Stal traktowane podobnie jak style wymiarowania w programie AutoCAD. Informacja o stosowanych szablonach jest zapisywana w pliku. W związku z tym, jeżeli użytkownik stworzy swój własny szablon rysunkowy (ale również dotyczy to styli wymiarowania, styli opisu czy formatu tabel) i zapisze go w danym pliku, to taki szablon będzie odtwarzany każdorazowo po otwarciu tego pliku, nie będzie natomiast dostępny po jego zamknięciu i otwarciu innego zadania. Skąd, więc biorą się domyślne szablony rysunkowe po otwarciu programu RCAD Stal? Otóż podczas startu programu podczytywany jest plik konfiguracyjny RBCS-048.dwt (uważni użytkownicy mogą to zauważyć obserwując linie statusową w trakcie startu programu RCAD Stal) będący tak naprawdę „pustym” plikiem AutoCADa wyposażonym między innymi w cały zestaw predefiniowanych szablonów rysunkowych.

 

Jeśli użytkownik zechce zdefiniować nowe szablony rysunkowe i używać ich w każdym zadaniu, powinien po ich stworzeniu zapisać je w oddzielnym pliku (najwygodniej stworzyć go w oparciu o istniejący RBCS-048.dwt), a następnie po każdorazowym starcie programu RCAD Stal, otworzyć taki plik (i dopiero wtedy rozpocząć pracę). Oczywiście nie jest to specjalnie wygodne (o każdorazowym wczytaniu pliku należy bowiem pamiętać przed rozpoczęciem tworzenia modelu).

 

RCAD Stal może jednak zostać tak skonfigurowany aby podczas startu naczytywał plik użytkownika, zamiast domyślnego RBCS-048.dwt. Efekt ten można uzyskać poprzez modyfikację właściwości ikony wywołującego program. Użytkownik może stworzyć kilka skrótów (odpowiednio opisanych), z których każdy spowoduje wywołanie innego pliku konfiguracyjnego.  

Najwygodniej stworzyć na pulpicie kopię skrótu do RCAD Stal (tutaj pod nazwą RCAD Stal v.7.1- konfiguracja użytkownika) i po wyedytowaniu właściwości skrótu (kliknięcie LKM na skrócie i wybór komendy Właściwości) w linii „Element docelowy/Target” dopisać do istniejącego tekstu:

 

“C:\Program Files\Common Files\RoboBAT\RCAD\RCADLauncher.exe" /l 048 /b RBCS

 

zaznaczoną w oknie część:

 

/t uzytkownik 

Docelowo będzie więc:

 

”C:\Program Files\Common Files\RoboBAT\RCAD\RCADLauncher.exe" /l 048 /b RBCS /t użytkownik

 

gdzie plik użytkownik.dwt jest plikiem zawierającym szablony rysunkowe zdefiniowane przez użytkownika i (uwaga !!!) został wkopiowany do katalogu:

 

C:\Program Files\Robobat\RCAD 7.1\Cfg

 

RCAD Stal odczytuje startowe pliki konfiguracyjne wyłącznie z tego katalogu.

 

Jeśli zdarzy się, że w bieżącym zadaniu użytkownik chciałby zastosować jakiś szablon, styl wymiarowania lub styl opisu istniejący w innym pliku, może zastosować narzędzie do migracji styli dostępne z poziomu zakładki RCAD Center w Inspektorze obiektów. Po odczycie dowolnego pliku z poziomu RCAD Center (w tym celu należy skorzystać
z opcji Plik na zakładce RCAD Center) można poprzez PKM i Załaduj (lub Załaduj DWG do RCAD Center) przerzucić dowolny szablon czy styl wymiarowania do bieżącego zadania.

Sposób postępowania opisany w niniejszym artykule dotyczy wyłącznie definicji nowego szablonu dla generacji rysunków pojedynczych profili. Taki sam ogólny mechanizm można zastosować również w przypadku definicji nowych szablonów dla blach, grup, elementów użytkownika czy schematów konstrukcji. Podobnie postępuje się również
w przypadku definicji nowego rodzaju tabel.

 

Procedura, mimo, że jest stosunkowo złożona pozwala na dostosowanie programu RCAD Stal do specyficznych wymagań użytkownika w zakresie opisu i prezentacji elementów na rysunkach warsztatowych.

 

 

Krzysztof Wąsik

Robobat Kraków